1. Batı Tarzında Açılan Askerî ve Sivil Okullar
Osmanlı yöneticilerinin ordu ve eğitimi modernize etmek için attığı adımlar.
HENDESEHANE
- Modern anlamda askerî eğitim veren ilk okuldur.
- Humbaracı Ahmet Paşa (Conte de Bonneval) tarafından kuruldu.
- Yeniceri tepkisi ve ödenek sıkıntısı nedeniyle 1750'de kapatıldı.
MÜHENDİSHANE-İ BAHR-İ HÜMÂYUN
- Batı tarzında deniz subayı yetiştirmek için açılmıştır.
- Günümüzde Deniz Harp Okulu olarak devam etmektedir.
MÜHENDİSHANE-İ BERR-İ HÜMÂYUN
- Kara ordusu için modern mühendis ve subay yetiştirdi.
- Eyüp'te kurulmuş olup, I. Dünya Savaşı'na (1914) kadar eğitim verdi.
MEKTEB-İ HARBİYE
- Asâkir-i Mansûre-yi Muhammediye ordusuna subay yetiştirmek amacıyla açıldı.
- 1936'da Ankara'ya taşındı. Bugün Millî Savunma Üniversitesi'ne bağlıdır.
MEKTEB-İ TIBBİYE
- Ordu sağlık personeli ihtiyacını karşılamak için açıldı.
- Modern anlamda kurulan ilk tıp okuludur.
MEKTEB-İ MÜLKİYE
- Batılı tarzda modern devlet adamları yetiştirmek için kuruldu.
- Bugün Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi olarak sürmektedir.
2. Osmanlı Devleti’nde Yabancı Okullar
Kapitülasyonların gölgesinde açılan kurumlar ve mücadele süreçleri.
- Kapitülasyonlar sayesinde misyonerlik, siyasi ve ekonomik çıkar sağlamak için açıldılar.
- Batılı devletler, azınlıkların açtıkları okulları da kendi himayelerine aldılar.
- Osmanlı'yı yıkmaya yönelik bölücü ve zararlı faaliyetlerde rol oynadılar.
- Genellikle Orta Doğu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve İstanbul'da yoğunlaştılar.
- 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile denetlenmeye çalışılsa da başarılı olunamadı.
3. Sosyal Devlet Anlayışı ve Kurumlar (II. Abdülhamid Dönemi)
Modern anlamda ilk sosyal devlet Almanya'da görülmüş, Osmanlı'da II. Abdülhamid ile kurumsallaşmıştır.
DÂRÜLACEZE
Din ve millet farkı gözetmeden çocuk, yaşlı, sakat ve kimsesizleri korumak için kuruldu. Osmanlı'da modern anlamda ilk sosyal yardım kurumudur.
DÂRÜLHAYR-I ALİ
1890'lardaki Ermeni Olayları sonrası yetim kalan Müslüman çocukların eğitimi ve tüm ihtiyaçlarını karşılamak üzere açıldı.
HİMAYE-İ ETFAL CEMİYETİ
Kimsesiz ve korunmaya muhtaç çocuklara yardım amacıyla kuruldu. Bugün Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'dür.
4. Türklerde Millî Kimlik ve Bayrak Değerleri
Dil, aile ve bayrak değerleri sayesinde Türk milleti tarih boyunca kimliğini korumuştur.
Türkler farklı coğrafyalara göç etseler de az bir lehçe farkıyla aynı dili konuşmayı sürdürmüşlerdir. Aile, Türk milleti için toplumsal birliğin temel taşıdır.
Osmanlı Bayrağının Evrimi:
- İlk dönemlerde ak ve al bayraklar kullanıldı.
- III. Selim Dönemi: Hilalin yanında sekiz köşeli yıldız eklendi.
- Sultan Abdülmecid Dönemi: Sekiz köşeli yıldız beş köşeliye dönüştürüldü.
- XIX. yüzyılın ilk yarısında ay ve yıldızlı al sancak resmî millî bayrak kabul edildi.
Mini Bilgi Yarışması
Bakalım ders notumuzu ne kadar iyi anladın?