XVIII. Yüzyıl Osmanlı Siyaseti

Tarih Ders Notları & Etkileşim Portalı

Puan: 0
YKS & Lise Müfredatına Uygun

18. Yüzyılda Osmanlı Devleti
Siyaseti ve Dış İlişkileri

Karlofça'dan Küçük Kaynarca'ya kayıpları geri alma ümitleri, Batı tarzı savunma siyaseti, Prut Zaferi, Pasarofça, Belgrad ve Çeşme Baskını gibi dönüm noktalarını eğlenceli etkinliklerle keşfet!

Dönemin Kronolojik Akışı

Tarihlere tıklayarak olayların özetini hızlıca görüntüleyin.

1699 - 1774 Yılları Arası
1699 - 1700

Karlofça ve İstanbul Antlaşmaları

Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyıl başlarındaki dış politik gelişmelerinde bu iki antlaşma belirleyici etken olmuştur. Kaybedilen topraklar ana hedef haline gelmiştir.

Siyasetin Başlangıç Noktası
!
🍬
ŞEKERİM DİKKAT!

1711 Prut Antlaşması'nın Psikolojik Etkisi

1711 Prut Antlaşması ile elde edilen üstünlük, Osmanlı Devleti'nde Karlofça Antlaşması ile kaybedilen yerleri geri alma konusunda ümitleri inanılmaz derecede artırdı!

★
🍭
ŞEKERİM HATIRLA!

1739 Belgrad & 1740 Kapitülasyonlar

1739 Belgrad Antlaşması'nın imzalanmasında arabulucu olan Fransa, görüşmeler sırasında Osmanlı'yı desteklemiştir. Osmanlı da bu desteğe karşılık 1740 yılında Fransa'ya verilen kapitülasyonları SÜREKLİ hâle getirmiştir.

Detaylı Konu Anlatım Kartları

Tüm Detaylar ve Savaş Gelişmeleri
01

Kaybedilen Yerleri Geri Alma Mücadelesi ve Prut Savaşı (1711)

Osmanlı Zaferi
Poltava Savaşı (1709)

Rusya, Avrupa'dan kabul görmeyince Baltık'a yöneldi. İsveç Kralı XII. Şarl, Rusya'ya Poltava'da yenilip Osmanlı'ya sığındı (Demirbaş Şarl).

Prut Savaşı Savaş Sebebi

Rusya'nın İsveç kralını geri istemesi ve Osmanlı'nın mülteci krallığı vermeyip reddetmesi üzerine Prut Savaşı patlak verdi.

Prut Antlaşması Sonucu

Sadrazam Baltacı Mehmet Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu net bir zafer kazandı. 1700 İstanbul Antlaşması'nda kaybedilen Azak Kalesi geri alındı.

02

Mora Seferi, Petervaradin ve Pasarofça Antlaşması (1718)

Savunma Siyasetine Geçiş
  • Mora'nın Geri Alınması: Karlofça ile Venedik'e verilen Mora halkı, Venedik'in mezhep (Katolik) baskısına dayanamayıp Osmanlı'dan yardım istedi. Osmanlı yardım çağrısına yanıt verip Mora'yı Venedik'ten geri aldı.
  • Petervaradin Savaşı (1716): Sıranın kendisine geleceğinden korkan Avusturya, Karlofça'nın bozulduğunu iddia edip Venedik ile ittifak yaptı. Osmanlı bu savaşta ağır mağlubiyet aldı.
  • 1718 Pasarofça Antlaşması: Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa barış istedi. Belgrad ve Semendire dahil Kuzey Sırbistan Avusturya'ya verildi. Osmanlı artık topraklarını koruyamayacağını anlayarak Batıya karşı savunma siyasetine geçti.
03

1736-1739 Osmanlı-Avusturya/Rus Savaşları & Belgrad Antlaşması

Batı'da Son Kazançlı Antlaşma
Avusturya-Rus İttifakı Yıkıldı

1733'te Avusturya ve Rusya Osmanlı topraklarını paylaşmak üzere anlaştı. 1736-1739 savaşında Osmanlı Devleti iki devlete karşı aynı anda savaşarak büyük bir başarı kazandı!

1739 Belgrad Antlaşması

Pasarofça ile kaybedilen Belgrad ve Semendire geri alındı. Karadeniz'in Türk gölü olduğu son kez onaylandı. Fransa'nın yardımları sonucu 1740 kapitülasyonları sürekli kılındı.

04

Doğu Siyaseti: Osmanlı - İran (Safevi) İlişkileri

1724 İstanbul Antlaşması

1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması ile başlayan uzun barış devresi, XVIII. yüzyıl başlarında İran'daki Afgan ayaklanmaları ile bozuldu. Rusya'nın İran'a girmesi üzerine Osmanlı da Batı İran'a girdi.

1724 İran Mukasenamesi: Fransa arabuluculuğuyla Rusya ile imzalanan ilk dostluk antlaşmasıdır. Gürcistan, Azerbaycan, Şirvan Osmanlı'ya; Hazar kıyıları Rusya'ya bırakıldı.
1732 Ahmet Paşa Antlaşması: İran durumu kabullenmeyip savaş açtı. Belirli sınırlar ve düzenlemeler yapıldı.
1746 Kerden Antlaşması: (II. Kasr-ı Şirin) Savaşların ardından Kasr-ı Şirin sınırlarına tekrar geri dönüldü.
05

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı, Çeşme Baskını & Küçük Kaynarca

Ağır Dönüm Noktası
1770 Çeşme Baskını Felaketi

Savaş sürerken Mora'da isyan çıkartan Rusya, Baltık Denizi'ndeki donanmasını İngilizlerin yardımıyla Akdeniz'e geçirdi. İzmir Çeşme Limanı'na ani bir baskın düzenleyerek Osmanlı donanmasını (kalyon, kadırga, firkateyn) tamamen yaktı ve imha etti!

1774 Küçük Kaynarca Antlaşması

28 maddeden oluşan ve son derece ağır şartlar içeren antlaşmadır. Kırım bağımsız oldu (ilk defa halkı Müslüman toprak kaybedildi). Rusya Karadeniz'de donanma bulundurma ve Ortodoksları koruma hakkı elde etti.

Öğrendiklerini Pekiştir

İnteraktif Etkinlikler & Mini Test

Bilgilerini kartlarla tekrar et, antlaşmaları eşleştir ve test sorularını çözerek puan topla!

1. Dijital Bilgi Kartları (Flashcards)

Karta tıklayarak arka yüzünü çevir!
Soru Kartı 1

Prut Antlaşması'nın Osmanlı'daki en büyük psikolojik etkisi ne olmuştur?

Çevirmek için tıkla ➔
Cevap

Karlofça ile kaybedilen yerleri geri alma konusunda ümitleri artırdı!

Tekrar tıkla ↩
Soru Kartı 2

1718 Pasarofça Antlaşması ile Osmanlı'da hangi siyasi anlayış başladı?

Çevirmek için tıkla ➔
Cevap

Batı'ya karşı savunma ve elde kalan toprakları koruma siyaseti başladı.

Tekrar tıkla ↩
Soru Kartı 3

Fransa 1740 kapitülasyonlarını sürekli hale getirmeyi nasıl başardı?

Çevirmek için tıkla ➔
Cevap

1739 Belgrad Antlaşması'nın imzalanmasında Osmanlı lehine arabuluculuk yaparak.

Tekrar tıkla ↩
Soru Kartı 4

Osmanlı ve Rusya arasında İran topraklarını paylaşan 1724 antlaşmasının adı nedir?

Çevirmek için tıkla ➔
Cevap

İran Mukasenamesi (1724 İstanbul Antlaşması).

Tekrar tıkla ↩

2. Antlaşma & Sonuç Eşleştirme Oyunu

Önce bir antlaşmaya, ardından sağdaki doğru sonucuna tıklayarak eşleştirin!

3. Konu Pekiştirme Testi

Doğru şıkkı seçerek kendinizi deneyin.

Soru 1 / 4