XI. Yüzyılın Sonları (1096 - 1204)
Haçlı Seferleri Nedir?
XI. yüzyılın sonlarında Avrupalıların; Kudüs’ü Müslümanlardan almak, Türkleri Anadolu’dan çıkarmak ve Yakın Doğu’yu ele geçirmek için başlattıkları askerî seferlere "Haçlı Seferleri" denir.
Haçlı Seferlerinin Sebepleri
Seferlerin arkasındaki Dinî, Siyasi ve Ekonomik dinamikler
Dinî Sebepler
- Kutsal Yerleri Almak: Kudüs, Antakya ve Urfa gibi kutsal şehirleri Müslümanlardan geri alma isteği.
- Kluni Tarikatı: Tarikatın Avrupa halkı arasında yaptığı yoğun propaganda.
- Papanın Vaadi: Papanın sefere katılanların günahlarının bağışlanacağını müdelemesi.
Siyasi Sebepler
- Bizans’ın Yardım Çağrısı: Türklere karşı zor durumda kalan Bizans'ın Papa'dan ve Avrupa'dan yardım istemesi.
- Türkleri Uzaklaştırma: Türkleri Anadolu ve çevresinden (Yakın Doğu) atıp uzaklaştırma isteği.
Ekonomik Sebepler
- Ticaret Yolları: İpek ve Baharat yollarının Türklerin denetiminde olması.
- Doğunun Zenginlikleri: Yoksul Avrupalıların Doğu'nun efsanevi zenginliklerini ve kaynaklarını ele geçirme arzusu.
Haçlı Seferlerinin Sonuçları
Dünya tarihini ve medeniyet gelişimini değiştiren etkiler
Dinî Sonuçlar
- Din adamlarına ve kiliseye olan güven azaldı.
- Haçlılar kutsal sayılan Kudüs'ü bir süreliğine ele geçirdiler.
Siyasi Sonuçlar
- Kudüs, Urfa, Antakya ve Trablus'ta krallık, prenslik ve kontluklar kuruldu.
- 1204'te İstanbul'da Latin Krallığı kuruldu.
Ekonomik Sonuçlar
- Anadolu, Suriye ve Filistin halkı seferlerden büyük zarar gördü.
- Akdeniz kıyılarındaki limanların ticari önemi arttı.
Bilimsel & Kültürel
- Doğu dünyasını ve İslam medeniyetini yakından tanıdılar.
- Barut, kâğıt, matbaa ve pusula Avrupa'ya taşındı; Avrupa medeniyeti gelişti.
İslam Dünyasının Dayanışması
Anadolu Savunması
Türkiye Selçukluları ve Destekçi Beylikler
Türkiye Selçukluları Haçlılarla çetin mücadeleler verirken yalnız kalmamış, Anadolu beylikleri de Selçuklulara büyük destek vermiştir:
Saltuklular
Erzurum Çevresi
Danişmentliler
Sivas-Kayseri-Tokat
Mengücekliler
Erzincan Çevresi
Artuklular
Mardin-Diyarbakır