TÜRKİYE SELÇUKLU DEVLETİ

YKS & Okul Sınavlarına Hazırlık

Anadolu'nun Tapusu: Miryokefalon (1176) ve Devlet Yapısı

Bu interaktif ders notunda; Türkiye Selçukluları’nın askeri zaferlerini, ikta sisteminin işleyişini, yönetim kademelerini ve Anadolu'yu Türk yurdu kılan sosyokültürel hamleleri öğrenecek ve eğlenceli etkinliklerle bilgilerinizi pekiştireceksiniz.

1071: Kapı Açıldı (Malazgirt)
1176: Tapu Alındı (Miryokefalon)

MİRYOKEFALON MUHAREBESİ (1176)

Bizans İmparatorluğu ile II. Kılıç Arslan Arasındaki Büyük Hesaplaşma

Savaşın Nedenleri

  • Türkmenlerin Bizans topraklarına yaptıkları akınları engellemek
  • Sultan II. Kılıç Arslan’ın Anadolu’daki siyasi ve askerî gücünü kırmak
  • Türkiye Selçuklularının başkenti olan Konya’yı ele geçirmek
  • Anadolu’daki Türk varlığına tamamen son vermek ve Türkleri geri püskürtmek

Savaşın Sonuçları & Önemi

  • Anadolu Türk tarihi ve Bizans tarihinde tarihi bir dönüm noktası olmuştur.
  • Bizans’ın askerî gücü kırılmış, Anadolu’yu Türklerden geri alma ümitleri kesin olarak sona ermiştir.
  • Türkler Batı Anadolu’ya yerleşerek stratejik faaliyetlerini İstanbul’a doğru yoğunlaştırmıştır.
  • Anadolu kesin olarak Türk Yurdu haline gelmiştir. Batılı kaynaklar bu tarihten sonra Anadolu'ya "Türkiye" demeye başlamıştır.

TEŞKİLAT YAPISI VE İKTA SİSTEMİ

Devlet İdaresi, İdari Bölümler ve Arazi Sistemi

Toprak & Askeri Düzen

İkta Sistemi Nedir? Nasıl İşler?

İkta sistemi; mülkiyeti devlete ait olan toprakların gelirlerinin, yaptıkları askerî ve sivil hizmetler karşılığında görevlilere bırakılması sistemidir.

1. Vergi & Maaş

İkta sahibi bölgedeki vergiyi toplar, kendi maaşını bu gelirle karşılar.

2. Atlı Asker Yetiştirme

Elde edilen gelirin bir kısmıyla savaşa hazır tam teçhizatlı atlı askerler (cebelü) besler.

3. Üretimde Süreklilik

Toprağın boş kalmasını engeller, tarımsal üretimin kesintisiz devamlılığını sağlar.

4. Bölge Güvenliği

Bulunduğu bölgenin emniyet ve asayişini sağlayarak devlet otoritesini korur.

Merkez Teşkilatı ve Divanlar

Türkiye Selçuklu Devleti'nde devlet işleri, farklı görev ve yetkilere sahip divanlarda görüşülüp karara bağlanırdı. Sultan, devletin başı ve en yüksek otoriteydi.

Not: Divanlar askeri, mali, hukuki ve idari konulardan sorumlu uzman kurumlar olarak işlev görürdü.

Adalet ve Hukuk Yapısı (Kadılar)

Vilayetlerde ve yerleşim yerlerinde şeri ve hukuki işlere bakmak üzere Kadılar görev yapardı.

Görevi: Kadılar evlenme, miras, ticaret, dava ve adli anlaşmazlıkları İslami (şeri) ve örfi hukuka göre çözüme kavuştururdu.

SOSYOKÜLTÜREL ÖZELLİKLER VE İMAR FAALİYETLERİ

İskan Politikası, Şehirleşme ve Ticaret Yolları Mimarisi

Türkmen İskan Politikası

Anadolu’ya gelen Türkmenler, kendi hayat tarzlarına ve yaşam alışkanlıklarına en uygun bölgelere yerleştirilmiştir. Böylece sosyal bütünlük sağlanmış ve ekonomik verimlilik artırılmıştır.

Kültürel & Mimari Eserler

Dini, ilmi ve sosyal hizmet veren yapılar (cami, medrese, kervansaray, zaviye) ağırlıklı olarak Orta Anadolu’nun büyük şehirlerinde ve ticaret yolları üzerinde inşa edilmiştir.

Türk Mahallelerinin Doğuşu

Ele geçirilen şehirlerde inşa edilen cami, mescit, medrese ve zaviyelerin çevresinde yeni Türk mahalleleri kurulmuştur. Anadolu'nun etnik yapısı tamamen Türklerin lehine değişmiştir.

Türkiye Selçuklu İmar ve Ticaret Şehirleri

Sultanların imar, sosyal, kültürel ve ekonomik faaliyetlerde bulunduğu başlıca Anadolu şehirlerini inceleyin:

Konya Başkent
Aksaray İmar & Ticaret
Niğde Kale & Kervansaray
Kırşehir İlim & Kültür
Malatya Doğu Ticareti
Eskişehir Uç Bölgesi
Samsun Karadeniz Limanı
Denizli Batı Sınırı

BİLGİ KARTLARI (FLASHCARDS)

Kartların üzerine tıklayarak yanıtı ve detayı görün

Toplam 4 Kart
Soru / Kavram

Miryokefalon Zaferi'nin En Önemli Sonucu Nedir?

Çevirmek için tıkla
Cevap

Anadolu kesin olarak Türk Yurdu haline gelmiştir. Bizans'ın Türkleri Anadolu'dan atma ümidi tamamen sona ermiştir.

Tekrar çevir
Soru / Kavram

İkta Sahibinin Görevleri Nelerdir?

Çevirmek için tıkla
Cevap

• Vergi toplar & maaşını alır.
• Atlı asker (cebelü) besler.
• Tarımsal üretimi sürdürür.
• Bölgenin güvenliğini sağlar.

Tekrar çevir
Soru / Kavram

Kadıların Devlet Yapısındaki Rolü Nedir?

Çevirmek için tıkla
Cevap

Vilayetlerde şeri ve hukuki davalara bakarak adaleti temin etmekle görevli yargıçlardır.

Tekrar çevir
Soru / Kavram

Türk Mahalleleri Nasıl Teşekkül Etmiştir?

Çevirmek için tıkla
Cevap

Fethedilen şehirlerde inşa edilen cami, medrese ve zaviyelerin etrafında gelişerek kümelenmiştir.

Tekrar çevir

ETKİNLİK 1: KAVRAM EŞLEŞTİRME OYUNU

Sol taraftaki tanıma en uygun olan sağ taraftaki kavram butonuna tıklayın.

ETKİNLİK 2: İNTERAKTİF SINAV & KONTROL TESTİ

Öğrendiklerinizi sınayın ve anında dönüt alın!

Skor: 0 / 4

1. Bizans’ın Anadolu’yu Türklerden geri alma ümidini kesin olarak bitiren ve Anadolu’yu kesin Türk yurdu kılan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

2. Türkiye Selçuklu Devleti'nde ikta sahibinin görev ve sorumlulukları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

3. Vilayetlerde şeri ve hukuki davalara bakmakla yükümlü Selçuklu adalet görevlisi hangisidir?

4. Türkler ele geçirdikleri şehirlerde mimari eserlerin etrafında ne kurarak sosyal hayatı şekillendirmişlerdir?

ŞEKERİM DİKKAT! (ALTIN NOT)

Malazgirt vs. Miryokefalon Farkı

1071 Malazgirt Savaşı ile Türkler Anadolu’ya yerleşmeye başlamış ve kapılar açılmıştır. 1176 Miryokefalon Zaferi ile ise Anadolu’nun kesin olarak bir Türk yurdu olması sağlanmıştır. Artık Bizans savunmaya, Türkler taarruza geçmiştir!