Tarih Ders Notu & Etkinlik Portalı

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ

Kuruluştan Yıkılışa, Anadolu Akınlarından Malazgirt Zaferi'ne Eğlenceli ve İnteraktif Ders Notu! 🏹⚔️

🍭 ŞEKERİM DİKKAT!

Malazgirt Zaferi’nden (1071) hemen sonra Selçuklu komutanları tarafından Anadolu’da İLK TÜRK DEVLETLERİ (BEYLİKLERİ) kurulmuştur! (Saltuklular, Danişmentliler, Mengücekliler, Artuklular vb.)

1

Büyük Selçuklu Devleti’nin Kuruluşu

Oğuz Yabgu Devleti'nden Cend Bölgesi'ne uzanan yolculuk

  • Temelin Atılması: Devletin temeli, Selçuk Bey tarafından Cend bölgesinde atılmıştır.
  • Gazneliler ile Savaşlar: Selçuklular Gaznelileri sırasıyla;
    Nesâ (1035) Serahs (1038) Dandanakan (1040)
    muharebelerinde mağlup etmişlerdir.
  • Resmen Kuruluş: Dandanakan Zaferi’nden (1040) sonra Tuğrul Bey liderliğinde devlet resmen kurulmuştur.
  • İslam Dünyasının Koruyuculuğu: Selçuklular kısa sürede İslam dünyasının ana koruyucusu konumuna yükselmiştir.
  • 1055 Bağdat Seferi & Unvan: Tuğrul Bey, Şii Büveyhoğulları tehdidi altındaki Abbasi Halifesini kurtarmış; Halife de ona "Doğu’nun ve Batı’nın Sultanı" unvanını vermiştir.
  • Siyasi Liderlik: Bağdat Seferi ile İslam dünyasının siyasi liderliği tamamen Türklerin eline geçmiştir.
2

Anadolu’ya Akınlar & Malazgirt Zaferi

1015 Keşif Seferlerinden Anadolu'nun Kapılarının Açılışına

Anadolu Akınları & Pasinler

  • • İlk Keşif Akınları (1015-1021): Çağrı Bey komutanlığında yurt arama ve keşif amaçlı düzenlendi.
  • • Pasinler Savaşı (1048): Bizans ile yapılan ilk büyük savaştır. Selçuklular kazandı.
  • • Ani Kalesi’nin Fethi (1064): Sultan Alp Arslan, Bizans'ın Doğu Anadolu'daki en güçlü kalesi olan Ani'yi fethetti.

Malazgirt Savaşı (1071)

  • • Nedeni: Bizans İmparatoru Romanos Diogenes'in Türkleri Anadolu'dan tamamen atmak istemesi.
  • • Sonucu: Sultan Alp Arslan muazzam bir zafer kazandı! Anadolu’nun kapıları Türklere açıldı.
  • • Unvan: Halife, Alp Arslan’a "İslam Ülkelerinin Sultanı" unvanını verdi.
  • • Avrupa'daki Etkisi: Batı dünyasında büyük korku yarattı ve Haçlı Seferleri'ne zemin hazırladı.
3

Büyük Selçuklu Devleti’nin Yıkılışı

Zirveden Dağılışa: Melikşah Dönemi sonrası gelişmeler

En Parlak Dönem: Alp Arslan'dan sonra tahta geçen oğlu Melikşah devlete en parlak zamanını yaşatmıştır (1072-1092).

Devletin Yıkılış Nedenleri (8 Altın Madde):

1 Melikşah'ın ölümüyle başlayan taht kavgaları ve Fetret Devri.
2 Bâtınilerin (Hasan Sabbah & Haşhaşiler) yıkıcı zararlı faaliyetleri.
3 Atabeylerin merkezi otoritenin zayıflamasıyla bağımsızlık ilan etmesi.
4 Karahıtaylar ile yapılan Katvan Savaşı (1141) mağlubiyeti.
5 Hristiyan dünyasının başlattığı Haçlı Seferleri.
6 Devlete küstürülen Oğuzların isyan etmesi.
7 Son Hükümdar Sultan Sencer’in (1157) vefatı ile devlet tamamen yıkılmıştır.